Czarny silikon przy zlewie? Jak usunąć stary i położyć nową spoinę

Spoina silikonowa między blatem a ścianą, przy zlewie albo na styku z płytkami, to miejsce, które pracuje najbardziej. Woda, para z gotowania, ciepło z płyty i codzienne wycieranie robią swoje. Dobra wiadomość jest taka, że wymiana silikonu to robota na jeden wieczór, jeśli nie pośpieszysz etapu usuwania i przygotowania powierzchni.

Skąd biorą się czarne przebarwienia i odspojenia

Czerń w silikonie to najczęściej pleśń, która rośnie w mikroszczelinie, gdzie woda stoi i nie wysycha. Odspojenie zaczyna się zwykle tam, gdzie silikon nie przylegał dobrze od początku, bo powierzchnia była zatłuszczona, mokra albo pylista. Pęknięcia pojawiają się przy ruchach konstrukcji oraz przy zmianach temperatury i wilgotności. Jeśli spoina odchodzi płatami, a pod spodem jest szary, miękki nalot, sprawa jest poważniejsza niż estetyka. Woda mogła dostać się za blat albo za płytki, więc warto ją sprawdzić, zanim położysz nową spoinę.

Czego potrzebujesz przed startem

• pistolet do silikonu i nowy silikon do kuchni; sprawdź na opakowaniu, czy nadaje się do stref mokrych i czy po utwardzeniu jest przeznaczony do kontaktu z żywnością
• cienki nóż do cięcia silikonu, plastikowy skrobak lub szpachelka do usuwania resztek
• wąska taśma malarska do wyznaczenia linii
• alkohol izopropylowy lub odtłuszczacz przeznaczony do przygotowania powierzchni, czysta szmatka i papierowe ręczniki
• rękawice nitrylowe i okulary ochronne, a przy usuwaniu starej spoiny także dobrą wentylację pomieszczenia
• łyżeczka lub mały wałeczek do wygładzenia spoiny

Zanim zaczniesz, opróżnij blat i przesuń sprzęty, które mogą przeszkadzać. Przykryj szafkę pod zlewem ręcznikiem, żeby drobiny nie wpadły do środka. Samo usuwanie silikonu nie wymaga zamykania wody, ale jeśli musisz odsunąć zlew albo dotykasz przyłączy, najpierw zamknij dopływ. Gniazda elektryczne w pobliżu zlewu zostaw w spokoju. Ich instalacja należy do osoby z uprawnieniami, a przy pracach z wodą nie ma powodu, żeby je ruszać.

Usuwanie starej spoiny krok po kroku

1. Zmiękcz stary silikon. Na czarnym nalocie nie ma sensu szorować na sucho. Przetrzyj spoinę ciepłą wodą z płynem, a w razie potrzeby przyłóż na kilka minut wilgotny ręcznik papierowy. Przed użyciem jakiegokolwiek preparatu na blacie sprawdź w karcie materiału, czy jest on dla niego bezpieczny.
2. Przetnij spoinę nożem pod kątem, prowadząc ostrze wzdłuż blatu lub ściany. Wyciągaj silikon w pasmach, zamiast ciąć go na drobno.
3. Zdrap resztki plastikowym skrobakiem. Metalowym narzędziem możesz porysować blat laminowany, kamień i szkliwo płytek.
4. Usuń pozostałości alkoholem. Przy większych plamach powtórz zabieg. Nie zostawiaj tłustego filmu, bo nowy silikon nie przylgnie.
5. Sprawdź podłoże. Jeśli pod silikonem jest luźny tynk, rozwarstwiona fuga albo ślady wilgoci, nie kładź nowej spoiny. Najpierw ustal przyczynę.

Przygotowanie i nakładanie nowego silikonu

Powierzchnia musi być sucha i odtłuszczona. Po wyschnięciu przyklej taśmę malarską z obu stron szczeliny, zostawiając wąski pas do wypełnienia. Taśma pilnuje prostej linii i ogranicza sprzątanie. Kartusz włóż do pistoletu, przetnij końcówkę pod kątem, dopasowując otwór do szerokości spoiny, i przebij uszczelkę.

Nakładaj silikon w jednym ciągłym ruchu, z lekkim naciskiem, prowadząc dyszę tak, by materiał wypełniał szczelinę od dołu. Zbyt szybki ruch daje pęcherze, zbyt wolny daje nadmiar. Od razu po nałożeniu wygładź spoinę łyżeczką albo palcem w rękawiczce, zanim materiał zacznie tworzyć skórkę. Taśmę zdejmij pod kątem, z dala od świeżej spoiny. Nie dotykaj silikonu przez czas podany na opakowaniu i nie zmoczże go wodą przed pełnym utwardzeniem.

W kuchni silikon potrzebuje zwykle kilku dni na pełne utwardzenie, a w chłodniejszym pomieszczeniu dłużej. Listopadowe mieszkanie z włączonym ogrzewaniem zwykle sprzyja schnięciu, ale nie wietrz okna na przeciąg, bo wychładza ścianę i spowalnia proces.

Typowe błędy, które wracają po kilku miesiącach

• Nakładanie silikonu na wilgotną lub zatłuszczoną powierzchnię. Spoina wygląda dobrze przez tydzień, potem odchodzi.
• Zostawienie starej warstwy pod nową. Nowy materiał nie przylega do silikonu i odchodzi razem z nim.
• Próba malowania silikonu. Większość silikonów słabo przyjmuje farbę, więc lepiej wybrać wersję przeznaczoną do malowania albo zrezygnować z pomysłu.
• Przecieranie świeżej spoiny detergentami. Chemia zaczyna działać na silikon, zanim ten zdąży się utwardzić.
• Obciążanie zlewu lub baterii, zanim silikon zwiększy przyczepność.

Jeśli planujesz też odświeżenie fug przy płytkach, przeczytaj poradnik o fugowaniu płytek w łazience. Tam jest opisana kolejność prac i różnica między fugą a silikonem, a to często myli początkujących.

Jeśli pod spodem jest nalot na tynku albo płytce, a spoina czernieje w tym samym miejscu po każdym usunięciu, sama kosmetyka nie wystarczy. Wtedy trzeba znaleźć źródło wilgoci, a to ma sens dopiero po wyjęciu szafki i sprawdzeniu podłoża.

Kiedy wezwać fachowca

Samodzielna wymiana silikonu jest rozsądna, dopóki widzisz powierzchnię i możesz ją doprowadzić do czystości. Lepiej zadzwonić po osobę z doświadczeniem, gdy:

• woda sączy się za blatem, szafką albo płytkami, a źródła nie widać,
• pod silikonem jest rozwarstwiony tynk, pęcherze w farbie albo miękki materiał,
• trzeba odłączać lub przestawiać instalację zlewu, baterię albo inne przyłącza. Prace przy instalacji wodnej wykonuje osoba z odpowiednimi uprawnieniami i doświadczeniem,
• blat jest kamienny lub kompozytowy, a nie wiesz, jaki środek jest dla niego bezpieczny.

Najczęstsze pytania

Czy mogę położyć nowy silikon na stary bez usuwania?

Nie polecamy. Nowa warstwa przylega do starej, a nie do podłoża, więc odchodzi przy pierwszym większym obciążeniu. Usunięcie starego silikonu jest prawie zawsze konieczne.

Ile czekać, zanim znów będzie można używać zlewu?

Zależy to od produktu i warunków w pomieszczeniu. Sprawdź czas podany przez producenta i do tego czasu unikaj zalewania spoiny wodą. Zwykle są to godziny, a przy chłodzie i wilgoci nawet kilka dni.

Jak często wymieniać silikon przy zlewie?

Nie ma jednej daty. Wymieniaj go wtedy, gdy pojawia się trwały nalot, pęknięcia albo odspojenia. Przy intensywnym użytkowaniu warto raz na jakiś czas sprawdzić spoiny i zareagować, zanim woda zacznie przenikać pod spód.